تبلیغات
افق - درس یازدهم فارسی سوم راهنمایی

ادبی- اجتماعی- دانش آموزی
نویسنده :سهیلا سالاری
تاریخ:چهارشنبه 7 دی 1390-04:36 ب.ظ

درس یازدهم فارسی سوم راهنمایی

درس یازدهم/ هم نشین

هم نشین

پیوند :پیوستگی، ارتباط

خرسندی: رضایت، خوش­حالی

شكیبا: صبور، بردبار         

دل انگیز: روح نواز

مصائب :ج مصیبت: بلا وگرفتاری

لاف دوستی می­زنند: ادّعای دوستی می­کنند

دیدار یار غایب، دانی چه ذوق دارد؟             ابری كه در بیابان بر تشنه­ای ببارد

ذوق: اشتیاق                               بیابان و تشنه و ابر: مراعات نظیر          

تشبیه مركّب(مشبه: دیدار یارِ غایب)          (مشبّه به: ابری كه در بیابان بر تشنه­ای ببارد).  

وجه شبه: اشتیاق آور 

ملاقات دوست دور از دسترس، مانند ابری كه در بیابان بر انسان تشنه می بارد، شورانگیز و اشتیاق­آور است.

گرگان و میشان: تضاد

گسترده: فراگیر

باری بر دل: باعث دلواپسی و گرفتاری

مصاحبت: هم­صحبتی

همواره: همیشه، مکرّر

می­گریز: فرار کن، بگریز

                          تا توانی می­گریز از یارِ بد            یارِ بد بدتر بود از مارِ بد

تا می­توانی از دوست و همراه بد، دوری کن؛ دوستِ نامناسب از مارِ زهرآگین نیز بدتر است

مار بد تنها تو را برجان زند                      یاربد بر جان و بر ایمان زند

مارِ زهرآگین، تنها جان تو را می­گیرد ولی هم­نشین بد، جان و ایمانت را با هم می­گیرد.

آرایه­ی تکرار در واژه­های«مار / یار / بد».                           واج­آرایی در تکرار حروف«ا/د/ر».

نشاید: شایسته نیست

احمق: نادان

صحبت با كسی دارند: با كسی هم نشینی كنند.

نیكو خلق: خوش رفتار

معصیت: گناه

به صلاح بود: در راه راست و درست باشد

مصر: اصرار كننده

اعتماد: تكیه

صحبت: هم نشینی

منش: اخلاق

پلید: آلوده، ناپاك

طبیعت: خلق و خوی(در این جا)

نبوت: رسالت، پیامبری

طریقت: راه وروش

خاندان: سلسله، خانواده، ایل و تبار

میش: گوسفند

جامه­: لباس، پوشش

مصائب: بلاها، گرفتاری­ها. جمعِ مصیبت

اثر: نتیجه.

جمله­ی«اینان باری بر دل هستند، نه یاری هم­دل»آرایه­ی سجع دارد.

هم­دل: دلسوز، یکدل

منش: خُلق و خوی

خصلت: ویژگی، خصوصیّت. جمع آن: خصال

المرءُ علی دینِ خلیلهِ و قرینهِ: انسان بر دین و آیین دوست و هم­نشین خود است.

با بدان کم نشین که صحبتِ بد           گرچه پاکی، تو را پلید کند

آرایه­ی تضاد بین«پاک/پلید».

با افراد بد هم­نشینی نکن که هم­نشین بد، با آلودگی­ها و ناپاکی­هایش، پاکی تو را آلوده می­کند.

آفتابی بدین بزرگی را                        لکّه­ای ابر ناپدید کند

آرایه­ی تناسب بین«آفتاب/ ابر».

همان گونه که خورشیدی با این عظمت، با لکّه­ی کوچک ابری پوشانده می­شود.

پسرِ نوح، با بدان بنشست                 خاندانِ نبوّتش گم شد

پسر حضرتِ نوح با دوستانِ بد هم نشینی کرد و ایل و تبار رسالتش را گم کرد. (تلمیح به داستان حضرت نوح).

سگِ اصحابِ کهف، روزی چند           پیِ نیکان گرفت و مردم شد

سگِ یارانِ غار، چند روزی دنبال انسان­های نیکو را گرفت و انسان شد. (تلمیح به داستان اصحاب کهف).

 اصحاب كهف: یاران غار

مردم شد: به انسان تبدیل شد

پیِ نیكان گرفت: به دنبال افراد نیكو رفت.

مثل(قصّه) هم نشین بد چون (مانند) آهنگر است. اگر جامه (لباس) را نسوزد (نسوزاند) دود در تو گیرد (دود آن به تو می­رسد) و مثل هم نشین نیک چون عطّار (عطر فروش) است که اگر مشک (ماده­ای معطّر) به تو ندهد، بوی در تو گیرد (حداقلّ خوشبو خواهی شد).

گرایش: تمایل

به با ید: باید بهتر  باشد

متعالی: بلند پایه

هم­نشین تو از تو بِه باید                تا تو را عقل و دین بیفزاید

باید دوست خود را از کسانی انتخاب کنی که از تو شایسته­ترند؛ در این صورت باعث افزایش عقل و دینت می­شود.

(منبع وبلاگ روح اله کاظمی)


نوع مطلب : دانش آموزی